Terörizm Propagandası Nedir?

 

Terörizm ve propaganda arasında simbiyotik bir ilişki bulunur. Terör örgütleri varlıklarını devam ettirebilmek ve geliştirdikleri eylemleri etkili kılabilmek adına propaganda silahına başvururlar (Altun ve Yalçın, 2018:128). Asırlardır ülkelerin ve toplumların gündemini meşgul eden terörizm; bireyler veya gruplar tarafından politik, sosyal ve ekonomik hedeflere ulaşmak amacıyla, hedef toplumda saldırılan veya tehdit edilen kurbanlardan daha geniş bir etki alanı içinde, bunaltıcı, karşı konulamaz bir korku yaratmak (Saral, 2012:25), yaratılan korku ortamını yaygın hale getirmek ve varlıklarını sürdürmek için propaganda malzemeleri üreten bir olgu olarak halen gündemdeki yerini korur.

Bu açıdan bakıldığında, terörizmin amacı olabildiğince çok insan öldürmek değil, kitlelerin terör eylemlerinden mümkün olduğunca fazla etkilenmesini sağlamaktır. Terörizmin temel hedefi; kitlelerin dehşete kapılmasını, bir umutsuzluk içerisinde terör örgütlerinin isteklerine boyun eğmekten başka çare olmadığını düşünmesini sağlamaktır.

Eylemlerin yarattığı psikolojik etkiden faydalanmak isteyen terör örgütleri, hedef olarak seçtikleri ülke yönetimlerine karşı sonuçları önceden planlanmış ve hesap edilmiş şiddet eylemleri düzenlerler. Bu maksatla terör örgütleri eylemlerinin etkisini artırmak, toplumda korku psikolojisi yaratmak, hedef olarak belirlenen ülkeleri sembolik değerleri üzerinden yıpratmak amacıyla toplumlar için bir anlam içeren mekânları terör eylemleri için seçerler.

Bu yer bir başkent, bir petrol boru hattı, bazen de sembolik bir yapı olabilir. Bununla birlikte eylemlerden kaynaklanan etkiyi artırmak üzere eylemin zamanlaması da terör örgütlerince hesaplanır. Toplum için değer niteliği taşıyan bir zaman dilimine denk getirilen terör eylemleri, hem terör örgütlerinin propagandasını daha güçlü bir biçimde yapmasına imkân verir, hem de toplum üzerinde daha derin bir travmaya neden olabilir. Hesaplanmış adımlarla ilerleyen terör hareketlerinin temel hedefi; toplumlar üzerinde olumsuz psikolojik etkiler yaratmak, toplumda yaratılan bu etkilerin sonucunda ise siyasi karar alıcıların karar alma mekanizmalarına dokunarak kendi lehlerinde bir takım kararlar alınmasını sağlamak üzere propaganda yapmaktır.

Daha geniş kitlelere mesajlar iletmek için tasarlanan ve sembolik hedeflere yönelik düzenlenen şiddet eylemleri (Richardson, 1999:209) terör örgütlerinin en etkin iletişim aracıdır. Örneğin bir iletişim şekli olarak görülen ve “eylemle propaganda” (propaganda by deed) olarak adlandırılan teoriye göre; toplumları bilgilendirme ve harekete geçirmede dergiler, kitaplar veya toplantılar yerine terör örgütleri, şiddetin didaktik gücünden faydalanmaktadır. Terör örgütlerine göre şiddet, en uygun iletişim vasıtasıdır (Demir, 2010:79).

Şiddetin gücünden faydalanarak uyguladıkları silahlı propaganda yöntemleri ile öncelikle adlarını kamuoyuna duyurmayı, ardından da kitle iletişim araçlarını etkin bir biçimde kullanarak kendi fikir ve ideolojilerini topluma empoze etmeyi amaçlayan terör örgütlerinin en önemli taktiği, sözlü ve yazılı mesajların gücünden faydalanmaktır. Her ne kadar terörün çoğunlukla görünen yüzü terör eylemleri neticesinde meydana gelen can ve mal kaybı ise de madalyonun diğer yüzünde eylemin toplum üzerinde yarattığı etki ve korkunun yayılması ile terör örgütünün propagandasının yapılması amacı bulunur.

Propagandanın çeşitlerinden en acımasızı olarak nitelendirilebilecek silahlı propaganda ile terör örgütleri, yalnızca terörün şiddet bileşenini güçlendirmekle kalmayıp aynı zamanda seslerini ulusal ve uluslararası kamuoyuna duyurma, kendisini destekleyenlere moral olma ve eylemlerine meşruiyet katma çabası içerisindedirler.

Terör örgütleri için propaganda o denli önem taşımaktadır ki, silahlı eylemler bile düşmanı yok etmek için değil, propaganda amaçlı olarak gerçekleştirilmektedir. Bu nedenle silahlı eylemler terör örgütleri tarafından silahlı propaganda olarak adlandırılmaktadır. Silahlı propaganda, devletin temel düzenini değiştirmek isteyen terör örgütlerinin, amaçlarını gerçekleştirebilmek, güçlü oldukları imajını kamuoyunda oluşturabilmek için silahlı güç kullanmak suretiyle giriştikleri eylemlerdir (Yurttutan, 2007:44,45).

Terör örgütlerinin; seslerini kamuoyuna duyurmak, toplumun desteğini silah yoluyla almak maksadıyla bir iletişim biçimi olarak kullandıkları silahlı propaganda, yapılan sistematik saldırılarla halkı ve devlet otoritesini yıldırarak geleceğinden umutsuz, sürekli gergin ve korkudan şiddete boyun eğmiş kitleler oluşturmayı hedeflemektedir. Bu amaçla silahlı propagandanın terör örgütleri tarafından sık sık kullanılan bir yöntem olduğu, medyanın ihtiyaçlarını da çok iyi bilen terör örgütlerinin silahlı propaganda ile halkta korku ve dehşet yaratmayı amaçladıkları bilinmektedir (Kumkale, 2009:76).

Terör örgütlerinin silahlı propaganda ile ulaşmak istedikleri hedefler;

-      Örgütün başa çıkılması imkânsız bir güç olduğu ve amacına ulaşabileceği kanaatini toplum üzerinde oluşturmak,

  • Sözde mücadeleye karşı olan kişi ve kuruluşları ortadan kaldırmak, pasifize etmek,
  • Halkın örgüte sempatisini arttırmak ve aktif desteğini sağlamak,
  • Bir yerde eylem yapmak suretiyle başka yerlerde eylem yapmış gibi netice uyanmasını sağlamak şeklinde özetlenebilmektedir (Yalçınkaya, 2008:73).

Terör propagandasının temel amacı; halk arasında bir korku psikolojisi yaymak, sempatizanlarına ve üyelerine örgütün güçlü olduğu imajını vermektir. Terör örgütleri, mevcut sistem içerisinde yönetimi elinde bulunduranların emniyet ve düzeni sağlayamayacağı algısını yaratmak için halkın zihinlerini bulandırıcı nitelikte eylemli ve sözlü propagandaya başvururlar. Bu çerçevede terör örgütlerince bir psikolojik savaş silahı olarak kullanılan terörün, propagandayı bütün yönleri ile uyguladığı görülür. Bütün terör örgütleri gerçek güçleri ile tamamen orantısız olarak, sadece yarattıkları panik ve korku ortamı ile başarıya ulaşmayı ümit ederler (Sümercan, 2010:22).

Kamuoyunu kendi çıkarları doğrultusunda etkilemek ve bu çerçevede kamuoyuna bir mesaj iletmek amacını taşıyan terör örgütleri için propaganda faaliyetleri oldukça önemli bir yer tutar. “Terör; propaganda ile doğar, propaganda ile yaşar, propaganda ile gelişir, hatta propaganda ile ölür (Kumkale, 2009:26).” şeklindeki tanımlama bu önemi oldukça iyi bir biçimde ortaya koyar. Her ikisi de uygulayıcısına çeşitli faydalar sağlayacak şekilde kitleleri etkilemek amacında olduğundan, propaganda ve terörün bir ölçüde özdeş olduğu da söylenebilir (Tugwell, 1986:5).

Terör ve propaganda ikiz kardeşler gibi düşünüldüğünde her ikisinin de birbiri içerisine geçmiş olduğu, ortak amaçlarının kamuoyuna mesajlar ileterek onu derinden etkileyebilmek olduğu sonucuna varılmaktadır. Propagandayı silahlı eylemlerinin üstünde tutan, sözde ideallerin propagandasını yaparak ilgi ve destek gören, propaganda konusunda başarılı olan terör örgütlerinin diğer terör örgütlerine nazaran daha uzun süreler hayatta kalabildikleri de gözlemlenmektedir.

 

TERÖRİZM SÖZLÜĞÜ-2