Kategoriler:
Alt Kategoriler:

Diplomasi; sözcüğü “Diploma” kelimesinden gelmektedir. "Diploma" sözcüğü ise Eski Yunan'da "ikiye katlamak" anlamında kullanılmıştır. Eski Yunan'da ve Roma İmparatorluğu'nda devlete ait tüm resmi belgelere, bazı ayrıcalıklar dağıtan ve yabancı topluluklarla ilişkileri düzenleyen belgelere, bunların katlanış biçimlerinden ötürü "diploma" adı verilmiştir. Antik Roma döneminde diplomasi kelimesi, resmi seyahat dokümanı olarak kullanılan bakır plakalar üzerine oyulmuş sertifika anlamında da kullanılmıştır. Bu belgelerin hem korunması, hem düzenlenmesi hem de çözümlenmesi ihtiyacı bu görevleri profesyonelce yapacak kişilere duyulan ihtiyacı arttırmıştır. Bu sebepledir ki diplomasi kavramı 18. Yüzyıla kadar tüm bu ihtiyaç ve arayışlar doğrultusunda belgeleri inceleme birimi olarak tanımlanmıştır. Diplomasi bilimi bu tarihlerde arşivlerin korunması, devletler arasında yapılmış olan anlaşma ve sözleşmelerin değerlendirilmesi ve bunların tarihinin incelenmesi anlamında ele alınmıştır.

Edmund Burke "diplomasi" kavramını 1796 yılında Batı’da ilk kez kullanmıştır.

Diplomasi kavramının birçok farklı tanımının olduğu görülmektedir. Bir tanıma göre diplomasi uluslararası ilişki ve görüşmeleri kendi çıkarlarına uygun biçimde yürütme sanatıdır. Bu yönüyle diplomasi, milletlerarası anlaşmazlıkları, savaşla değil barışçı yollarla çizmeyi öngören bir dış politika aracıdır ve öncelikli niteliği müzakeredir.

Diplomasi kullanırken asıl amaç barış sağlamaktır. Bu sebeple savaş için yapılan müzakereler dahil diplomasinin sınırlarına girmektedir. Diplomasinin bir önemli niteliği de temsil gücüdür. Diplomasinin uygulayıcısı olan diplomatlar, görevli oldukları ülkede kendi devletlerini ve devlet başkanını temsil ederler. Özellikle ziyaret edecekleri ülkelerin dil ve kültür gibi temel özelliklerini öğrenmek diplomasi açısından önemlidir.

Diplomasi kavramı başka bir tanımda, bir hükümetin belli konulardaki kanı ve görüşlerini doğrudan doğruya öteki devletlerin karar vericilerine iletmesi süreci olarak ele alınmaktadır.

Nicolson da diplomasiyi “uluslararası ilişkilerin müzakereler yoluyla yönetilmesi; bu ilişkilerin büyükelçiler ve elçiler yoluyla ayarlanması ve yürütülmesinde başvurulan yöntemler” olarak tanımlamıştır.

Henry Kissenger'a göre ise diplomasi “devletlerin birbiriyle güç kullanmak yerine anlaşma yoluyla ilişkilerde bulunma sanatıdır".

Türk Dil Kurumu’nun Türkçe Sözlüğü’nde geçen diplomasi tanımı, “uluslararası ilişkileri düzenleyen antlaşmalar bütünü; yabancı bir ülkede ve uluslararası toplantılarda ülkesini temsil etme işi ve sanatı; bu işte çalışan kimsenin görevi, mesleği; bu görevlilerin oluşturduğu topluluk” şeklindedir.

Hans J. Morgenthau diplomasinin dört temel görevini belirtir:

  1. Siyasal hedefleri, bu hedeflere ulaşılması için fiilen veya potansiyel olarak mevcut olan gücün ışığında saptamak.

  2. Diğer devletlerin hedeflerini aynı kıstaslara göre değerlendirmek.

  3. Devletlerin farklı hedeflerinin ne ölçüde birbiriyle uzlaştırılabileceğini saptamak.

  4. Hedeflere uygun vasıtaları kullanmak. Bu vasıtalar, ikna, uzlaşı ve güç kullanımı tehdididir. Bu seçenekler dengeli bir şekilde kullanılmalıdır.4

Diplomasi ülkelerin yumuşak güç (soft power) kullanarak, stratejik iletişim çabalarıyla diğer devletlerle sorunlarını kendi çıkarlarına uygun bir şekilde çözme çabası olarak bir çok farklı alanda çok yönlü girişimleri de beraberinde getirmiştir.

 

 

KAYNAKLAR:

Sancar, Kamu diplomasisi ve Uluslararası Halkla İlişkiler, Beta Yayınları, İstanbul, 2012.

W. Freeman “The Diplomat’s Dictionary”, (Çevrimiçi),

http://www.usip.org/publications/the-diplomats- dictionary.

İskit, s.45.

 

 

 


DİPLOMASİ SÖZLÜĞÜ -1